19. ISPCAN Uluslararası Çocuk İstismarı ve İhmali Kongresi
İSTANBUL DEKLARASYONU 2012

19. ISPCAN Uluslararası Çocuk İstismarı ve İhmali Kongresi, 9-12 Eylül 2012 tarihlerinde İstanbul’da, “Her Çocuk Önemlidir: Çocukların Korunması için Yerel, Ulusal ve Uluslararası Ortaklıkların Desteklenmesi” teması ve çocuk istismarını önleme, fark etme ve tedavi etmeye yönelik insan kaynaklarının en iyi biçimde kullanılmasının yollarını ortaya çıkarma hedefi ile düzenlenmiştir.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yönelik Şiddet Küresel Araştırması (2006) kapsamında sunulan önerileri anımsayarak,
77 ülkeden; hükümetleri, sivil toplum kuruluşlarını, değişik sektör ve disiplinlerden profesyonelleri içeren kurum ve ağları, çocukları ve ergenleri temsil eden Kongre katılımcıları;

  • Çocuk istismarı ve ihmalini önlemenin insanlık aleminin çocuklara karşı en büyük sorumluluğu olduğunu yeniden doğrulamakta,
  • Çocuk istismarı ve ihmali ile mücadelenin ülkesel, bölgesel ve küresel düzeylerde çok yönlü stratejiler gerektirdiğini kabul etmekte,
  • İkincil örselenmelerin önlenmesinin çocuk istismarı ve ihmali ile mücadelenin önemli bir parçası olduğunu onaylamakta,
  • İdari ve çok disiplinli müdahale tekrarlarının, zaman kayıplarının ve uzman olmayan hizmet sunumunun önlenmesine gereksinim olduğunu savunmaktadırlar.  

Kongre katılımcıları aşağıdaki konularda endişe duymaktadırlar:

  • Pek çok ülkede ihmal ve istismar mağdurlarının başvurabilecekleri bir uzmanlık birimi bulunmamakta; mağdurlar polis veya savcılık gibi kolay ulaşılabilir olmayan veya acil ihtiyaçlarına cevap veremeyen birimlere başvurmak zorunda kalmaktadırlar;
  • İhmal ve istismar mağduru çocuklar genellikle bu alanda uzmanlığı olmayan kişiler tarafından uzun, tekrarlayan ve örseleyici görüşme süreçlerine tabi kılınmaktadır;
  • Müdahalenin zamanında olmadığı durumlarda, çocuklar şikayetçi olduktan sonra istismar eden kişi ile aynı ortama dönmek zorunda kalabilmektedir;
  • Teşhis ve değerlendirmedeki eksiklikler nedeniyle çocuk istismarı ve ihmali vakalarının önemli bir bölümü müdahalesiz kalabilmektedir;
  • Tekrarlayan muayeneleri de içeren uzun değerlendirme süreçleri adaletin gecikmesine, mağdurların etkili koruma tedbirlerine erişememesine ve sisteme dair bir güvensizlik oluşmasına neden olmaktadır.

Kongre katılımcıları dünyanın çeşitli yerlerinde aşağıdakileri içeren model mekanizmalar kurma çabalarını takdirle karşılamaktadırlar:

  • İstismar ve ihmal vakalarının bildirilebileceği adli merci olmayan ve uzmanlaşmış bir birim olması;
  • Adli makamlara bildirimin kapsamlı bir değerlendirme ve mağdurun hazırlanmasını takiben yapılması;
  • Çocuk mağdurlar ile görüşmelerde, görüşme tekrarı ve fail ile yüzleştirilme riskinin en aza indirilmesi için görüşmelerin kayıt altına alınması;
  • Adli muayene ve raporlamanın uzmanlaşmış bir ekip tarafından yapılması;
  • İkincil örselenmelerin önlenmesi için muayene, değerlendirme ve müdahale işlemlerinin çok disiplinli yaklaşım ve eşgüdüm içerisinde yapılması.

Kongre katılımcıları çocuk istismarı ve ihmali vakalarına yapılan tüm müdahalelerin aşağıdakileri sağlayacak şekilde olmasını teşvik etmektedirler:

  • Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi ve diğer uluslararası belgelerin hükümleri ile uyumlu olması;
  • Çocuğun yüksek yararını sağlaması;
  • Çocukların ikincil örselenmelerini önlemesi;
  • Düzenli olarak izlenmesi ve yenilenmesi.

Kongre katılımcıları tüm Hükümetlere ve ilgili makamlara aşağıdakileri gerçekleştirmek üzere çağrıda bulunmaktadırlar:

  • İstismar ve ihmal vakalarına yönelik uzmanlaşmış ve bütüncül bir değerlendirme yapabilecek, kolay erişilebilir, çocuk dostu bildirim mekanizmaları oluşturarak çocukların yüksek yararının korunmasını sağlamak;
  • İkincil örselenmeleri önlemek üzere çocuk ve aile için üzerinde anlaşılmış bir plan dahilinde sunulacak çok disiplinli çocuk koruma hizmetlerini oluşturmak;
  • Çocuk koruma hizmetlerinin bağımsız bir kuruluş tarafından akredite edilmesini ve çocuk istismarı ve ihmali vakalarında teşhis, değerlendirme ve müdahale konularında gerekli bilgi ve beceriler ile, düzenli rehberlik, süpervizyon ve izleme olanaklarına sahip çocuk dostu ortamlarda çalışan uzmanlaşmış bir kadro ile sunulmasını sağlamak;
  • Sunulan hizmetlerin çocuklar için daha iyi sonuçlara ulaşmasını sağlamak.